"Làm thêm cũng có cả 1.001 công việc, đâu cứ chỉ là gia sư mà bạn lại quan tâm như thế ?". "Đúng! Nhưng gia sư là loại việc SV tụi mình ưa thích nhất". "Tại sao?". "Này nhé: Làm gia sư không cần tốn nhiều công sức, chủ yếu là sử dụng vốn kiến thức có sẵn; thời gian rất thoải mái - chỉ khoảng 1 tiếng rưỡi/buổi (tuần 3 buổi); lương cũng rất dễ chịu - từ 300 ngàn đến 400 ngàn đồng/tháng. Ngoài ra, công việc này có vẻ rất lịch sự, phù hợp với dân trí thức"... Tiếp xúc với nhiều SV, chúng tôi nhận thấy họ đều có cùng suy nghĩ như trên về việc dạy kèm. Hoàng (quê Nghệ An), SV Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM cho biết, bạn từng kinh qua rất nhiều việc làm thêm như: phụ bán quán cơm, đứng máy tiệm internet, chạy bàn cà phê, làm nhân viên shop quần áo, tiếp thị viên... "Có những công việc thu nhập cao hơn làm gia sư mấy lần, nhưng chúng chiếm thời gian của mình nhiều quá, đồng thời cũng bấp bênh. Nhiều khi mình phải bỏ học để đi làm, có hôm tận khuya lơ khuya lắc mới về nhà trọ, kiệt sức...", Hoàng kể. Vì vậy, hiện Hoàng đang ao ước kiếm được một chỗ dạy kèm để vừa có tiền trang trải cuộc sống, vừa không ảnh hưởng đến việc học tập.

"Dạy kèm đúng là sự lựa chọn hàng đầu của SV", bạn Hồ Tấn Minh, Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) gia sư Trường ĐH Sư phạm TP.HCM khẳng định. Minh cho biết, cách đây hơn 2 năm khi CLB này chưa ra đời, các cán bộ Đoàn - Hội trong trường thỉnh thoảng tiếp nhận những lời đề nghị giới thiệu gia sư từ phụ huynh và nhu cầu được đi dạy kèm của SV. Dần dần, nhận thấy nhu cầu về nghề gia sư là rất lớn, Hội SV Trường ĐH Sư phạm đã lập CLB gia sư. Từ tháng 12/2004 đến nay, CLB đã giới thiệu thành công 1.300 chỗ dạy kèm cho SV (đa số là SV trong trường). Mức lương ở đây được phân cấp như sau: 350 ngàn - 400 ngàn đồng/tháng (dạy cấp 1, cấp 2); 400 ngàn - 450 ngàn đồng/tháng (dạy cấp 3). Được biết, CLB thu lệ phí trong tháng lương đầu của SV với mức 10% (đối với SV ĐH Sư phạm) và từ 15% đến 20% (một số SV các trường khác) nhằm trang trải chi phí điện thoại, giấy tờ, trực ca... đồng thời đóng góp gần 50% lệ phí đó để Hội SV Trường ĐH Sư phạm làm quỹ hỗ trợ SV khó khăn... 

Ở đâu, những "địa chỉ đáng tin cậy"?

Trên thực tế, số CLB gia sư hoạt động hiệu quả như CLB gia sư Trường ĐH Sư phạm TP.HCM vẫn vô cùng hiếm hoi. Chị Nguyễn Thị Nhung - Giám đốc TT hỗ trợ SV TP.HCM cho biết, gia sư là một nghề rất kén người bởi phụ huynh thường đặt ra những tiêu chuẩn khá khắt khe: Phải là SV trường này, khoa này (theo chọn lựa của phụ huynh); SV học giỏi (thậm chí đậu thủ khoa); có kỹ năng sư phạm... Vì vậy, tỷ lệ việc dạy kèm ở TT tuy ổn định nhưng số lượng không nhiều, trung bình mỗi năm chỉ dưới 400 SV/năm, chiếm hơn 3% trong tổng số 12 ngàn loại việc làm bán thời gian, thời vụ mà TT giới thiệu cho SV. Trong khi đó, tại TT giới thiệu việc làm SV - học sinh Trường ĐH Kinh tế TP.HCM (Profec), công việc gia sư chiếm 10% - 15% tổng số các loại việc. Chị Nguyễn Thị Khánh Dung - Trưởng ban việc làm Profec cho rằng SV khối kinh tế rất năng động nên đa số các bạn SV năm nhất, năm hai mới chọn việc gia sư, số còn lại thường muốn thử thách, học hỏi kinh nghiệm ở các công việc gần gũi với ngành nghề chuyên môn. Từ tháng 10.2005, Profec mở thêm chi nhánh tại 280 An Dương Vương, Q.5 nhằm giới thiệu việc làm, trong đó có việc giới thiệu làm gia sư cho SV cụm Trường ĐH Sư phạm, CĐ Sư phạm, ĐH Khoa học tự nhiên... 

Vậy, tại sao nhiều TT gia sư dỏm vẫn có "đất sống" để lừa SV hoặc buộc SV đóng lệ phí rất cao (40% - 50% tiền lương tháng đầu), trong khi bản thân SV có hàng loạt TT giới thiệu việc làm từ cấp thành cho đến cấp trường sẵn sàng hỗ trợ mình? Ngoài yếu tố quản lý lỏng lẻo của địa phương, các số liệu trên đây phần nào cho thấy "những địa chỉ đáng tin cậy" thuộc tổ chức Đoàn - Hội vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu to lớn của SV về công việc dạy kèm. Mặt khác, tất cả các CLB gia sư, các TT hỗ trợ SV thường chỉ tiếp nhận địa chỉ dạy kèm qua sự liên lạc của phụ huynh chứ rất hiếm khi tìm kiếm các nguồn thông tin một cách chủ động. Anh Tăng Hữu Phong - Chủ tịch Hội SV TP.HCM cũng thừa nhận, trong lĩnh vực giới thiệu việc làm gia sư, hệ thống các TT hỗ trợ SV hoạt động còn thụ động, chưa bắt kịp, đáp ứng được nhu cầu của SV, phụ huynh và xã hội. Anh Phong cho biết, sắp tới, Hội SV TP.HCM sẽ chỉ đạo các TT hỗ trợ SV điều chỉnh lại, ưu tiên đến loại việc dạy kèm vốn được đông đảo SV quan tâm.

Bao giờ sẽ có một TT gia sư uy tín dành cho SV do Nhà nước hay do chính một doanh nghiệp làm ăn đàng hoàng nào đó lập nên, để SV không còn phải rơi vào vòng luẩn quẩn xin việc - bị lừa